Bacakta görünen her damar varis değildir; ten rengi, ince cilt yapısı veya yapısal özellikler nedeniyle tamamen sağlıklı toplardamarlar da cilt yüzeyinden belirgin hale gelebilir. Gerçek bir varis hastalığından ve venöz yetmezlikten söz edebilmek için damarların patolojik olarak genişlemesi, uzaması ve kıvrımlı bir form kazanması gerekir. Sağlıklı yapıların ayırt edilmesi ve doğru teşhis, hatalı uygulamaların önüne geçmek adına ilk adımdır. Günümüzde modern girişimsel radyolojik tanı yöntemleri sayesinde bacağın damar haritası detaylıca çıkarılarak, kişiye özel en doğru tedavi yönetimi planı güvenle sunulabilmektedir.
Bacak Yüzeyinde Görünen Her Damar Gerçekten Varis midir?
İnsan vücudu, muazzam bir mühendislik harikası gibi çalışan karmaşık bir dolaşım sistemine sahiptir. Bu sistemin en çok mesai harcayan bölümlerinden biri de bacaklarımızdaki toplardamarlardır. Cilt üzerinden baktığımızda gördüğümüz o ince mavi veya yeşil çizgiler, her zaman bir hastalığın habercisi olmayabilir. İnsanların genetik yapıları, cilt kalınlıkları, ten renkleri ve hatta vücutlarındaki yağ oranları birbirinden çok farklıdır. Çok açık tenli ve ince cilt yapısına sahip bir bireyde, cildin hemen altından geçen sağlıklı bir damar, adeta bir harita gibi dışarıdan izlenebilir. Bu durum damarın hasta olduğu veya görevini yapamadığı anlamına gelmez.
Varis dediğimiz yapısal bozukluk, damarın sadece görünür olması değil aynı zamanda fiziksel formunu kaybetmesidir. Sağlıklı bir damar, düz bir boru hattı gibi uzanır ve kanı tek bir yönde, düzenli bir akışla taşır. Ancak sorunlu bir damar, artan iç basıncın etkisiyle genişler, uzar ve bulunduğu dar alana sığabilmek için sağa sola kıvrılmaya, cilt dışına doğru kabarmaya başlar. Dolayısıyla bacağınızda dümdüz, ciltle aynı hizada seyreden ince bir damar görüyorsanız, bu büyük ihtimalle sadece görünür hale gelmiş sağlıklı bir taşıyıcı yoldur. Ancak damar cilt yüzeyinden dışarı taşıyorsa, parmağınızla dokunduğunuzda bir kabarıklık hissediyorsanız ve spagetti benzeri kıvrımlı bir yapı oluşturmuşsa, bu durum genellikle altta yatan bir venöz yetmezliğin, yani halk arasındaki adıyla varis hastalığının göstergesidir.
Sağlıklı Bir Damar Zamanla Nasıl Varis Hastalığına Dönüşür?
Bacaklarımızdaki kanın kalbe doğru olan yolculuğu, doğanın temel kurallarından biri olan yerçekimine karşı verilen oldukça zorlu bir mücadeledir. Kalbimiz kanı vücuda pompalarken atardamarları kullanır ve bu süreçte kalbin güçlü kasılma kuvveti kanı en uç noktalara kadar rahatça iter. Ancak iş, ayak parmak uçlarına kadar inmiş olan kirli kanın tekrar kalbe toplanmasına geldiğinde durum değişir. Toplardamarların (venlerin) kanı yukarı itecek kendi iç motorları yoktur. Bu zorlu görevi başarmak için iki temel mekanizmaya güvenirler. Birincisi bacak kaslarımızın hareketidir. Biz yürüdükçe, baldır kaslarımız kasılıp gevşer ve içlerinden geçen derin damarları sağarak kanı yukarı doğru fırlatır.
İkinci ve en kritik mekanizma ise toplardamarların iç yüzeyinde bulunan, tek yöne açılan incecik kapakçıklardır. Kan kasların yardımıyla yukarı itildiğinde bu kapakçıklar açılır, kan yukarı geçer geçmez hemen kapanarak kanın yerçekimi etkisiyle tekrar aşağı düşmesini engellerler. İşte varis hastalığı, genellikle bu kusursuz sistemin bozulmasıyla başlar. Genetik yatkınlıklar, uzun yıllar boyunca hareketsiz ayakta durmayı gerektiren meslekler, hamilelik dönemlerindeki hormonal değişimler veya yaşın ilerlemesi gibi faktörler bu hassas kapakçıkların yapısını bozabilir. Kapakçıklar tam kapanamadığında, yukarı pompalanan kanın bir kısmı sürekli olarak aşağıya, yani bacakların alt kısımlarına doğru geri kaçar. Tıpta “reflü” olarak adlandırılan bu geri kaçış durumu damar içinde kronik bir basınç artışına neden olur. İnce duvarlı toplardamarlar bu yüksek basınca uzun süre dayanamaz; zamanla esner, çeperleri zayıflar ve dışarıdan gözle görülebilen, şişkin ve kıvrımlı varis yapılarına dönüşürler.
Cilt Yüzeyindeki Varis Çeşitleri Nelerdir ve Hangi Belirtileri Verir?
Bacaklarımızda ortaya çıkan venöz genişlemeler, her hastada aynı şekilde ve aynı boyutta görülmez. Sorunun ciddiyetine, damarın yerleşim derinliğine ve çapına bağlı olarak farklı varis tipleri ortaya çıkar. En hafif form olan telenjiektaziler, yani halk arasındaki yaygın adıyla örümcek ağı varisleri, genellikle bir milimetreden daha ince, doğrudan cildin üst katmanlarına yerleşmiş kırmızı veya mor renkli ağ yapılarıdır. Bunlar büyük oranda estetik bir rahatsızlık yaratır ve çoğunlukla genetik veya hormonal nedenlerle ortaya çıkarlar. Bir diğer grup ise retiküler varisler olarak adlandırılan, bir ila üç milimetre çapında, cildin bir alt katmanında yer alan mavi-yeşil renkli damarlardır. Bu damarlar örümcek varislere göre daha belirgindir ve el ile hafifçe hissedilebilirler.
En ciddi form ise büyük trunkal varislerdir. Üç milimetreden daha geniş çaplı olan bu yapılar bacağın ana yüzeyel damarlarındaki (safen venler) ciddi kapakçık yetmezliklerinin bir sonucudur. Ciltten dışarı fırlamış, parmak kalınlığına erişebilen, son derece kıvrımlı ve belirgin yapılardır. Bu seviyedeki bir hastalık artık sadece estetik bir sorun olmaktan çıkmış, bacağın dolaşım sağlığını tehdit eden boyuta ulaşmıştır.
Hastalığın ilerleyen dönemlerinde hastaların sıkça yaşadığı şikayetler şunlardır:
- Bacak ağrısı
- Kronik yorgunluk
- Ağırlık hissi
- Gece krampları
- Ayak bileğinde şişlik
- Ciltte kuruluk
- Kaşıntı
- Renk koyulaşması
Genişlemiş Her Varis Damarını Kapatmak Neden Tehlikeli Olabilir?
Varis tedavilerinde yapılan en büyük değerlendirme hatalarından biri, bacakta kötü ve genişlemiş görünen her damarın hemen ortadan kaldırılması gerektiği düşüncesidir. İnsan vücudu, hastalıklara veya tıkanıklıklara karşı kendi içinde muazzam yedekleme planları geliştirebilen bir sisteme sahiptir. Bacaklarımızda venöz kanın yaklaşık yüzde doksanını kalbe taşıyan, kasların derinliklerinde yer alan ana damar yolları (derin venöz sistem) bulunur. Yüzeyel venler ise sadece geriye kalan küçük bir kan hacmini taşır.
Bazı talihsiz durumlarda, hastalar geçmişlerinde farkında olarak veya olmayarak bir derin ven trombozu (DVT), yani derin ana damarda pıhtılaşma ve tıkanıklık yaşamış olabilirler. Derin damar tıkandığında, vücut kanı bacakta hapis kalmaktan kurtarmak ve kalbe ulaştırmak için yeni tahliye yolları arar. Bu durumda normalde çok az kan taşıyan yüzeyel damarları bilinçli olarak genişleterek, onları birer “bypass” köprüsü olarak kullanmaya başlar. Dışarıdan bakıldığında bu hayati bypass damarları, devasa ve çok çirkin görünümlü varisler olarak algılanır.
Eğer bu damarların gerçek işlevi detaylı bir radyolojik inceleme ile aydınlatılmadan, sadece dış görünüşüne bakılarak ameliyatla sökülüp atılırsa veya modern yöntemlerle kapatılırsa, bacağın içindeki tüm kan akışı bloke olur. Vücudun kendi yarattığı bu tahliye sistemi yok edildiğinde, bacakta şiddetli ve kalıcı şişlikler, dayanılmaz ağrılar ve doku kayıplarına kadar gidebilen çok ağır komplikasyonlar gelişebilir. Bu yüzden görünen her geniş damarın bir hastalık kaynağı değil bazen hastayı hayatta tutan bir kurtarıcı olabileceği gerçeği asla unutulmamalıdır. Girişimsel radyoloji uzmanı, ileri görüntüleme teknikleriyle bu hayati ayrımı yaparak hastayı korur.
Varis Teşhisinde Doğru Sonuç İçin Ultrason Neden Ayakta Çekilmelidir?
Venöz sistemin sağlığını değerlendirmek ve varis hastalığına doğru teşhis koyabilmek için günümüzde kabul edilen en güvenilir ve en yaygın yöntem Renkli Doppler Ultrasonografidir. Ancak bu cihazın ne kadar gelişmiş olduğundan ziyade, muayenenin nasıl uygulandığı tanısal başarıyı belirleyen asıl faktördür. Renkli Doppler, ses dalgaları prensibiyle çalışarak damarın içinden geçen kan hücrelerinin hareketini algılar. Kanın yönüne göre ekranda kırmızı veya mavi renkler oluşturarak hekime akışın normal mi yoksa geriye dönük (reflü) mü olduğunu gösterir.
Varis hastalığının temelinde yatan kapakçık yetmezliği ve kanın aşağıya kaçması durumu yerçekimi ile doğrudan ilişkilidir. Ayaktayken, omuzlarımızdan topuklarımıza kadar uzanan uzun bir kan sütununun ağırlığı bacak damarlarımızın üzerine biner. Kapakçıkların direnci asıl bu pozisyonda test edilir. Eğer hasta sedyeye yatırılırsa, bacaklar kalp seviyesiyle aynı hizaya gelir ve kanın aşağı doğru oluşturduğu hidrostatik basınç sıfırlanır. Yerçekiminin çekim kuvveti ortadan kalktığı için, hastanın ayaktayken çok belirgin olan venöz kaçakları, yatarken tamamen durabilir veya gizlenebilir.
Bir hastayı yatarak muayene etmek, sızıntı yapan bir su borusunu içindeki suyu boşalttıktan sonra kontrol etmeye benzer. Bu hatalı uygulama nedeniyle, aslında ciddi ameliyatlık düzeyde varisi olan birçok hasta “damarlarınız tamamen sağlıklı” denilerek evine gönderilebilmektedir. Tam tersi durumlarda ise, hasta yatarken yapılan derin nefes alma veya ıkınma manevraları, sağlıklı derin damarlarda yalancı bir geri kaçış görüntüsü yaratabilmektedir. Bu da hastanın yanlışlıkla “derin ven yetmezliği” gibi tedavisi çok daha zor bir tanıyla etiketlenmesine yol açar. Sağlıklı ve güvenilir bir haritalandırma için, venöz sistem ultrasonografisinin muhakkak hastanın ayakta durduğu pozisyonda gerçekleştirilmesi genel bir tıbbi gerekliliktir.
Varis Kaynağını Bulmak İçin Sadece Bacaklara Bakmak Yeterli midir?
Damar sistemimiz vücudumuzda birbirinden bağımsız parçalar halinde değil devasa ve entegre bir otoyol ağı gibi çalışır. Bu nedenle sadece dizin altında veya baldırda görünen bir damar genişlemesine odaklanıp, sorunun kaynağını araştırmamak, varis tedavilerinde başarısızlığın ana nedenlerinden biridir. Rutin ve yüzeysel yapılan kontrollerde çoğunlukla bacağın iç kısmından geçen en uzun yüzeyel damar olan büyük safen ven incelenir. Oysa sorun çoğu zaman başka noktalarda gizleniyor olabilir.
Bacağın arka kısmında kasların üzerinden geçen küçük safen ven, ya da cildin hemen altındaki yüzeysel damarları kasların içindeki derin damarlara bağlayan “perforan venler” adı verilen köprü damarlar, varisleşmenin gizli kaynakları olabilir. Köprü damarlardaki kapakçıklar bozulduğunda, derin damarın yüksek basıncı doğruca yüzeye vurarak o bölgede lokal varis yumakları oluşturur. Çok daha önemli bir diğer gizli kaynak ise pelvik bölge, yani karın içi ve kasık çevresindeki venlerdir. Özellikle birden fazla gebelik geçirmiş kadınlarda, karın içindeki ovariyan (yumurtalık) venleri genişleyerek ciddi yetmezlikler geliştirebilir.
Karın içinde yüksek basınca ulaşan bu kan, kendisine kaçacak yer arar ve kasık bölgesinden bacak damarlarına doğru inerek büyük safen veni besler. Eğer hekim sadece bacağa odaklanır ve ultrason muayenesinde karın içi venlerden gelen bu yoğun kaçak akımını tespit edemezse, sadece bacaktaki damarı tedavi edecektir. Ancak kaynak yukarıda açık kaldığı için, yukarıdan inen yüksek basınçlı kan kendine yeni yollar bularak çok kısa bir süre içinde bacakta yeni varislerin oluşmasına, yani hastalığın hızla nüksetmesine neden olacaktır. Bu nedenle tedaviyi yapacak hekimin venöz sistemi kasıktan bileğe, hatta gerektiğinde karın içine kadar bütüncül bir yaklaşımla haritalandırması yüksek önem taşır.
Geleneksel Cerrahiye Kıyasla Ameliyatsız Varis Tedavisi Neler Sunar?
Geçmiş yıllarda varis tedavisinin neredeyse tek yolu, hastaların genel anestezi (narkoz) veya spinal anestezi (belden uyuşturma) altında ameliyathaneye alınmasını gerektiren açık cerrahi yöntemlerdi. “Stripping” olarak bilinen bu geleneksel yöntemde cerrah kasık ve ayak bileği seviyesinde kesiler yapar, hastalıklı damarın içine uzun bir tel göndererek damarı boydan boya vücudun içinden kopararak dışarı çıkarırdı. Bu işlem çevre dokularda, kılcal damarlarda ve sinirlerde ciddi bir travma yarattığı için ameliyat sonrası dönem oldukça ağrılı, yoğun morarmaların görüldüğü ve hastanın haftalarca normal hayatına dönemediği zorlu bir süreçti.
Ancak tıbbi teknolojilerin, özellikle de girişimsel radyolojik tekniklerin gelişmesiyle birlikte varis tedavisinde adeta bir çağ atlanmıştır. Modern endovasküler (damar içi) tedavilerin felsefesi, hastalıklı dokuyu zorla söküp çıkarmak değil damarı kendi yatağında, çevre dokulara hiçbir zarar vermeden içeriden kapatmaktır. İşlevini yitirmiş ve artık bacağa yük olmaya başlamış olan bu damar, içeriden mühürlendiğinde kan akışı anında kesilir. Vücudumuzdaki kan, bu kapanan yolu bir daha kullanmaz ve zaten sistemde var olan diğer binlerce sağlıklı yan yoldan kalbe doğru güvenle akmaya devam eder. Kapatılan ve işlevsiz hale gelen o eski damar ise, aylar içerisinde bağışıklık sistemimiz tarafından algılanır ve sanki orada hiç var olmamış gibi yavaş yavaş emilerek vücut tarafından ortadan kaldırılır. Bu sayede kesi, dikiş veya narkoz olmadan, son derece konforlu bir iyileşme sağlanır.
Lazer ve Radyofrekans Yöntemleriyle Büyük Varis Damarları Nasıl Kapatılır?
Girişimsel radyologlar tarafından yaygın olarak uygulanan ve günümüzde tıbbi otoritelerce altın standart kabul edilen temel teknikler, ısı enerjisi kullanılarak damarın içeriden yakılıp kapatılmasına dayanan termal ablasyon yöntemleridir. Endovenöz Lazer (EVLA) ve Radyofrekans (RFA) bu tekniklerin en çok bilinenleridir. Her iki yöntemin temel mantığı aynıdır; aralarındaki tek fark damarı ısıtmak için kullanılan enerjinin kaynağıdır.
İşlem hastanın tamamen uyanık olduğu ve sadece müdahale edilecek ufak alanın lokal anestezi ile uyuşturulduğu bir ortamda başlar. Hekim, ultrason ekranından damarın tam yerini tespit eder ve tıpkı kan vermek için kullanılan iğneler gibi incecik bir iğneyle damarın içine girer. Bu minik giriş noktasından damarın içine esnek ve ince bir kateter, yani plastik bir tüp ilerletilir. Lazer veya radyofrekans enerjisini verecek olan ince fiber, bu kateterin içinden geçirilerek damarın kasık bölgesinde derin sistemle birleştiği o kritik kaçak noktasına kadar dikkatlice itilir. Fiberin ucu, ultrasonla milimetrik olarak doğru yerde konumlandırıldıktan sonra, damarın etrafındaki dokulara boydan boya “tümesan anestezi” adı verilen özel bir uyuşturucu serum pompalanır.
Bu sıvı yastık, lazerin damar içinde yaratacağı yüksek ısının bacak kaslarına ve sinirlerine zarar vermesini fiziksel olarak engellerken, aynı zamanda damarı dışarıdan büzüştürerek lazer fiberine sıkıca sarılmasını sağlar. Enerji verilmeye başlandığında, hekim fiberi yavaş yavaş geriye doğru çeker. Lazerin oluşturduğu ısı, damarın iç tabakasını (endotel) kontrollü bir şekilde yakarak tahrip eder. Protein yapısı bozulan damar duvarı anında büzüşür, kalınlaşır ve birbirine yapışarak iptal olur. Ortalama yarım saat gibi kısa bir sürede tamamlanan bu işlemin başarı şansı oldukça yüksektir.
Isı Kullanılmayan Köpük Varis Tedavisi Hangi Durumlarda Seçilir?
Termal (ısı kullanan) ablasyon teknikleri ana damarların tedavisinde çok başarılı olsa da bacaklarımızdaki her damar yapısı düz ve kalın değildir. Cilde çok yakın seyreden, aşırı derecede kıvrımlı olan veya ana damardan ayrılan çok sayıda ince yan dalların varlığında, içlerine lazer teli göndermek anatomik olarak mümkün olmayabilir veya cilt yanığı riski oluşturabilir. İşte böyle durumlarda, kimyasal tahribat esasına dayanan köpük skleroterapisi devreye girer.
Skleroterapi, aslında damar çeperini içeriden tahriş ederek kapanmasını sağlayan sıvı formda tıbbi bir ilacın damar içine verilmesi işlemidir. Ancak girişimsel uzmanlar bu sıvı ilacı doğrudan kullanmak yerine, özel musluklu sistemler yardımıyla steril havayla karıştırarak kremsi ve yoğun bir köpük haline getirirler. İlacın köpük formuna dönüştürülmesi tedavinin gücünü büyük ölçüde artırır. Damar içine sıkılan sıvı, kanın içinde hemen çözülüp seyrelirken, köpük tıpkı bir sünger gibi davranarak damarın içindeki kanı ileri doğru iter ve damar duvarıyla son derece yoğun ve uzun süreli bir temas sağlar. Kimyasal reaksiyon sonucu duvarları bozulan damar kendi içine kapanır.
Köpük tedavisinin daha çok tercih edildiği durumlar şunlardır:
- Orta boylu damarlar
- Kıvrımlı yan dallar
- Örümcek ağı yapıları
- Yüzeyel kılcal damarlar
- Estetik amaçlı müdahaleler
Tıbbi Yapıştırıcı ile Varis Tedavisi Hastalara Ne Tür Avantajlar Sağlar?
Tıp bilimindeki yeniliklerin varis alanındaki en dikkat çekici yansımalarından biri de ısı enerjisine veya yakıcı kimyasallara ihtiyaç duymadan damarı fiziksel olarak mühürleyen biyolojik tıbbi yapıştırıcı (VenaSeal) yöntemidir. Bu teknoloji, temelde siyanoakrilat adı verilen ve dokularla uyumlu olacak şekilde özel olarak formüle edilmiş son derece güçlü bir medikal tutkalın damar içinde kullanılmasıdır.
Yine ultrason rehberliğinde gerçekleştirilen bu işlemde, hastalıklı damarın içine yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla belli aralıklarla çok küçük dozlarda bu sıvı yapıştırıcı damlatılır. Hekim her damlatma sonrasında, dışarıdan bacağın üzerine ultrason probu veya eliyle hafif bir basınç uygulayarak damar duvarlarının birbirine yapışmasını sağlar. Saniyeler içinde reaksiyona giren yapıştırıcı donar ve esnek bir plastik formunu alarak damarı kalıcı olarak preslenmiş halde kapatır.
Bu yöntemin hastalar açısından en büyük getirisi, damar etrafına onlarca iğne ile yapılan tümesan anestezi (sıvı yastığı) işlemine gerek kalmamasıdır. Ayrıca ısı kullanılmadığı için sinir hasarı veya ciltte lekelenme riski asgari düzeydedir. Ancak hastaları en çok memnun eden yönü, genellikle işlem sonrasında varis çorabı kullanma zorunluluğunun olmamasıdır. Yapıştırıcı ile anında kapanan damar için dışarıdan ekstra bir basınç desteğine ihtiyaç duyulmadığından, hastalar müdahale masasından kalktıkları an, hiçbir sargı veya çorap olmaksızın doğrudan normal sosyal hayatlarına dönebilirler.
Ameliyatsız Varis Tedavisi Sonrası Hastaları Nasıl Bir Süreç Bekler?
Ameliyatsız modern tekniklerle gerçekleştirilen varis tedavilerinin genelinde, hastalar için oldukça hafif ve yönetilmesi kolay bir nekahat dönemi söz konusudur. İşlem sonrasında hasta yürüyerek masadan kalkar ve bacağında uygulanan tekniğe göre farklılaşan kısa bir takip protokolü başlar. Tıbbi yapıştırıcı dışındaki yöntemlerde, işlem uygulanan bacak genellikle işlem odasında özel elastik bandajlarla sıkıca sarılır veya hastaya önceden ölçüsü alınmış orta basınçlı bir varis çorabı giydirilir.
İlk günlerde bacakta hissedilen hafif gerginlik, çekilme hissi veya iğne giriş yerlerinde oluşan küçük morluklar, vücudun tedaviye verdiği doğal ve geçici tepkilerdir. Lazer veya radyofrekans uygulanan damar hattında, zamanla ip gibi sertleşen bir doku hissedilebilir; bu işlemin başarılı olduğunun ve damarın büzüşmeye başladığının kanıtıdır. Bacağın hızlıca toparlanması ve derin damarlardaki kan sirkülasyonunun hızlanarak istenmeyen pıhtılaşmaların önlenmesi için erken hareket etmek kritik öneme sahiptir.
İyileşme döneminde hastaların dikkat etmesi beklenen bazı temel noktalar şunlardır:
- Bol bol yürümek
- Hareketli kalmak
- Varis çorabı kullanmak
- Ağır kaldırmaktan kaçınmak
- Sıcak banyodan uzak durmak
- Aralıklı soğuk uygulama yapmak
- Düzenli kontrollere gitmek
Varis Hastalığından Korunmak ve Damar Sağlığını Korumak İçin Neler Yapılabilir?
Genetik mirasımız varis oluşumunda ne kadar önemli bir rol oynarsa oynasın, günlük hayatta alınacak basit önlemler ve yaşam tarzı değişiklikleri, venöz sistemimizin sağlığını büyük ölçüde korumamıza yardımcı olur. Bacak toplardamarlarının en büyük düşmanı yerçekimi ve hareketsizliktir. Kasların çalışmadığı her an, bacak damarlarındaki basınç sinsi bir şekilde artmaya devam eder. Masa başı işlerde çalışanların saat başı kalkıp kısa adımlar atması veya oturdukları yerden ayak bileklerini dairesel hareketlerle çevirmeleri, kas pompasını aktif hale getirerek kanın göllenmesini engeller.
Beslenme düzeni de damar sağlığını doğrudan etkiler. Lifli gıdalarla beslenmek, bağırsak hareketlerini düzenleyerek karın içi basıncını düşürür; bu da kasık bölgesinden bacaklara inen damarların üzerindeki ekstra yükü hafifletir. Aşırı kilo ise sadece eklemlere değil bacak damarlarına da baskı yapan sürekli bir travma nedenidir. İdeal vücut ağırlığını korumak, venöz dönüşü rahatlatan en kalıcı önlemlerden biridir. Gün sonunda yorulan bacakları kalp seviyesinden bir miktar yukarıda tutarak dinlendirmek, gün boyu yerçekimine direnen kapakçıklara küçük bir mola verdirmek anlamına gelir.
Günlük yaşamda damar sağlığını destekleyen faydalı alışkanlıklar şunlardır:
- Düzenli egzersiz
- İdeal kiloyu korumak
- Lifli gıdalar tüketmek
- Bol su içmek
- Rahat kıyafetler seçmek
- Sabit duruşlardan kaçınmak
- Topuklu ayakkabıları sınırlamak
Sıkça sorulan sorular
Dr. Ali Yurtlak, 1996 yılında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş ve radyoloji uzmanlık eğitimini İstanbul Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamlamıştır. Girişimsel Radyoloji alanında 20 yılı aşkın deneyime sahip olan Dr. Yurtlak, minimal invaziv ve anjiyografik tedavilerde uzmanlaşmıştır.
Kariyeri boyunca 5000’den fazla hastaya başarılı tedavi uygulamış, 3500’ü aşkın girişimsel işlem gerçekleştirmiştir. Günümüzde BHT CLINIC İstanbul Tema Hastanesi’nde aktif olarak görev yapan Dr. Yurtlak, damar ve organ hastalıklarında tanısal ve tedavi amaçlı girişimsel radyolojik yöntemlerle hastalarına modern, güvenli ve etkili çözümler sunmaktadır.
