İdrar Tazyikinde Azalma Neden Olur? İdrar tazyikinde azalma çok sık karşılaşılan yakınmalardan biridir. Erken çocukluk ve gençlik döneminde son derece yüksek akış hızına sahip tazyikli bir miksiyon (işeme) vardır. Fakat yaş ilerledikçe, özellikle elli-altmışlı yaşlardan sonra idrar tazyikinde bir miktar azalma olması normaldir. İdrar tazyikinde azalma yaşamı etkiler hale gelirse bunu anormal durum olarak kabul etmek gerekir. İdrar tazyikinde azalmanın en önemli sebepleri nedir diye bakacak olursak bunların başında prostat problemleri gelmektedir. İkinci nedeni olarak mesane fonksiyon bozuklukları, üçüncüsü ise idrar kanalının kendisinden kaynaklanan sıkıntılar olabilir.
| İdrar tazyikinde azalma nedir? | İdrar akışının normalden daha zayıf, ince veya düşük basınçla gerçekleşmesi durumudur. Tek başına bir hastalık değildir; altta yatan farklı sağlık sorunlarının belirtisi olabilir. |
| En sık görülen belirtiler | Zayıf idrar akışı, idrar yapmaya başlamada gecikme, kesik kesik idrar yapma, mesanenin tam boşalmadığı hissi, sık idrara çıkma, gece idrara kalkma ve idrar sonrası damlama görülebilir. |
| Olası nedenler | İyi huylu prostat büyümesi (BPH), prostat iltihabı, üretra darlığı, mesane kası zayıflığı, idrar yolu enfeksiyonları, mesane veya prostat taşları, nörolojik hastalıklar ve bazı ilaçlar en sık nedenler arasındadır. |
| Risk faktörleri | İleri yaş, erkek cinsiyet, prostat hastalıkları öyküsü, diyabet, nörolojik hastalıklar, geçirilmiş idrar yolu ameliyatları veya travmaları ve kronik enfeksiyonlar riski artırabilir. |
| Ne zaman doktora başvurulmalıdır? | Şikâyetlerin uzun sürmesi, giderek kötüleşmesi, idrarda kan görülmesi, ateş, şiddetli ağrı, idrar yapamama veya sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları durumunda değerlendirme gereklidir. |
| Acil durum belirtileri | Hiç idrar yapamama (akut idrar retansiyonu), şiddetli alt karın ağrısı, yüksek ateş ve titreme ile birlikte idrar şikâyetleri veya yoğun kanamalı idrar acil tıbbi değerlendirme gerektirir. |
| Tanı yöntemleri | Hastanın öyküsü ve fizik muayene, parmakla prostat muayenesi (gerektiğinde), idrar tahlili, idrar kültürü, kan testleri, PSA testi (uygun hastalarda), ultrasonografi, üroflowmetri (idrar akım testi), mesanede kalan idrar miktarının ölçülmesi ve gerektiğinde sistoskopi uygulanabilir. |
| Tedavi seçenekleri | Tedavi altta yatan nedene göre planlanır. İlaç tedavileri, enfeksiyon varsa antibiyotikler, üretra darlığında girişimsel işlemler, prostat büyümesinde medikal veya cerrahi tedavi ve mesane fonksiyon bozukluklarında uygun yaklaşımlar uygulanabilir. |
| Yaşam tarzı önerileri | Yeterli sıvı tüketmek, alkol ve aşırı kafein tüketimini sınırlamak, düzenli tuvalet alışkanlığı geliştirmek, kabızlıktan kaçınmak ve doktor önerisi olmadan idrarı etkileyebilecek ilaçları kullanmamak faydalı olabilir. |
| Olası komplikasyonlar | Tedavi edilmediğinde mesanenin tam boşalamaması, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, mesane taşları, mesane hasarı, böbrek fonksiyonlarında bozulma ve idrar retansiyonu gelişebilir. |
| Korunma yöntemleri | Düzenli sağlık kontrolleri, prostat sağlığının takip edilmesi, idrar yolu enfeksiyonlarının zamanında tedavi edilmesi, kronik hastalıkların iyi kontrol edilmesi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının sürdürülmesi riski azaltabilir. |
| Prognoz | Erken tanı ve uygun tedavi ile çoğu hastada belirtiler önemli ölçüde düzelir. Tedavi başarısı altta yatan nedenin türüne ve hastanın genel sağlık durumuna bağlıdır. |
İdrar Tazyikinde Azalma Nedenleri
İdrar tazyikindeki azalma çocukluk çağında mevcutsa; genellikle kanal düzeyindeki anormal darlığa neden olan posterior üretrale valv dediğimiz bir duruma bağlı olabilir.
Mesane fonksiyon bozuklukları; idrar tazyikinde azalmanın önemli nedenlerinden biridir. Mesane kasılma kapasitesinin azalması, nörojen, mesane aşırı hassas mesane hastalıkları durumunda, farklı mekanizmalarla ideal tazyiki azalabilir.
Birkaç grup prostat hastalığı idrar tazyikinin azalmasına neden olabilir bunlar prostatit dediğimiz özel bir prostat iltihap veya romatizması, prostat büyümesine sebep olan prostat kanseri ve özellikle 45-50 yaşından sonra bulgu vermeye başlayan idrar tazyikinde azalmanın en önemli nedeni iyi huylu prostat büyümesidir.
İdrar tazyikindeki azalmayı tedavi edebilmek için öncelikle sebebin ne olduğunun belirlenmesi gerekir. Problem idrar kanalından kaynaklanıyorsa tedavinin buraya yönelik mesane fonksiyon bozukluğundan kaynaklanıyorsa mesane, prostat hastalıklarından kaynaklanıyorsa prostata yönelik yapılması gerekir. İdrar ta zihinde azalmanın sebebi araştırılarak tanı konulması genelde zor değildir. Tanı koyarken hastanın yaşı, hastanın cinsiyeti, yakınmaları hekimi direk Tanrı’ya yönlendirir. Testler genelde tanının doğrulanması amacıyla yapılır.
Çocuk yaşta erkeklerde ilk olarak posteriyor üretral valv dediğimiz idrar kanalı düzeyinde anormal kapakcık akla gelmelidir.
Kullanılan tanı yöntemleri:
- Ultrasonografi,
- Üroflovmetri dediğimiz işeme testi
- Ürodinami dediğimiz mesane kasılma fonksiyonlarını ölçen testler
- PST (Prostat Spesifik Antijen) biyokimyasal olarak kandan bakılan prostat kanseri tarama testi
- MR incelemesi
- Prostat biyopsisi
- Sistoskopi (arada kalmış vakalarda kamerayla inceleme) yapılarak sonuca gidilmektedir.
İdrar tazyikindeki düşüşün en önemli sebebi 45-50 yaşlarından sonra erkeklerde gelişen iyi huylu prostat büyümesidir (BPH yani Benign Prostat Hiperplazisi). İyi huylu prostat büyümesinin (benign prostat hiperplazisi) son yıllara kadar tek kalıcı tedavisi cerrahi operasyonlardı. Fakat günümüzde benign prostat hiperplazisi (BPH) yani iyi huylu prostat büyümesi dediğimiz olayın çözümü artık yeni ameliyatsız teknolojik yöntemlerle yapılabilmektedir. İyi huylu prostat büyümesinde anjiyografiyle yapılan bu yönteme prostatik arter embolizasyonu (PAE) embolizasyon denmektedir. Bu yeni tedavi kısaca prostat embolizasyonu anılmaktadır. Embolizasyon yöntemi bir anjiyo yardımıyla prostatı besleyen atardamara ulaşıp bu damarları tıkayarak prostat boyutlarının küçültülmesi prensibine dayanmaktadır. Ameliyatlara göre son derece konforlu, son derece etkili ve kalıcı bir tedavi olan bu yöntem ülkemizde de son yıllarda başarıyla uygulanmakta olup önümüzdeki yıllarda ameliyatlara son verecek bir yöntem gibi gözükmektedir. Embolizasyon tedavisi iyi huylu prostat büyümesi için geliştirilmiş bir tedavi olmakla birlikte aynı yöntem son yıllarda kronik prostatit dediğimiz ve yine idrar tarihinde azalma ile karakterize başka bir prostat hastalığının tedavisinde de uygulamaya girmiştir. Prostat Embolizasyonu yani prostatik arter embolizasyonu iyi huylu prostat büyümesi ve prostatitte şikayetleri ciddi bir yan etki olmadan, kalıcı olarak tedavi edebilen hastanede kalma gerektirmeyen yeni teknolojik tedavidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Dr. Ali Yurtlak, 1996 yılında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş ve radyoloji uzmanlık eğitimini İstanbul Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamlamıştır. Girişimsel Radyoloji alanında 20 yılı aşkın deneyime sahip olan Dr. Yurtlak, minimal invaziv ve anjiyografik tedavilerde uzmanlaşmıştır.
Kariyeri boyunca 5000’den fazla hastaya başarılı tedavi uygulamış, 3500’ü aşkın girişimsel işlem gerçekleştirmiştir. Günümüzde BHT CLINIC İstanbul Tema Hastanesi’nde aktif olarak görev yapan Dr. Yurtlak, damar ve organ hastalıklarında tanısal ve tedavi amaçlı girişimsel radyolojik yöntemlerle hastalarına modern, güvenli ve etkili çözümler sunmaktadır.
