Bacakta Kendiliğinden Oluşan Morluklar – Vücutta Morarma : Vücudumuzun birçok yerinde bazen bir darbe sonucu bazen de kendiliğinden morluklar gelişebilir.Bu morluklar neden olur? Nasıl Geçer? Korkulması Gerekir Mi? Detaylıca ele alalım.
| Bacakta Kendiliğinden Oluşan Morluklar Nedir? | Bacakta kendiliğinden oluşan morluklar (ekimoz), belirgin bir darbe veya travma olmadan cilt altındaki küçük kan damarlarının çatlaması sonucu kanın çevre dokulara sızmasıyla oluşan mor renkli lezyonlardır. Zamanla mor, mavi, yeşil ve sarı tonlarına dönüşerek iyileşir. |
| Vücutta Morarma Nedir? | Vücutta morarma, cilt altında meydana gelen kanamaya bağlı gelişen renk değişikliğidir. Kollar, bacaklar, gövde ve diğer bölgelerde görülebilir. Bazı durumlarda basit nedenlerle ortaya çıkarken, bazen altta yatan önemli bir hastalığın belirtisi olabilir. |
| Normal Kabul Edilebilecek Durumlar | Hafif fark edilmeyen çarpmalar, yoğun egzersiz, yaşlanmaya bağlı damar hassasiyeti ve ince cilt yapısı nedeniyle zaman zaman morluk oluşabilir. |
| Yaygın Belirtiler | Mor veya mavi renk değişikliği, hassasiyet, hafif ağrı, dokununca duyarlılık, zamanla renk değiştirerek iyileşme. |
| Alarm Belirtileri | Nedensiz ve sık morarma, çok büyük morluklar, burun veya diş eti kanaması, idrarda veya dışkıda kan, uzun süren kanamalar, yüksek ateş, ciddi halsizlik, kilo kaybı veya yaygın morarma gibi durumlarda acil tıbbi değerlendirme gerekir. |
| En Sık Görülen Nedenler | Küçük fark edilmeyen travmalar, yaşlanma, yoğun fiziksel aktivite, vitamin eksiklikleri (özellikle C ve K vitamini), demir eksikliği, bazı ilaçlar (kan sulandırıcılar, aspirin, kortizon), damar hassasiyeti. |
| Kan Hastalıkları | Trombosit düşüklüğü (trombositopeni), pıhtılaşma bozuklukları, hemofili, von Willebrand hastalığı ve bazı lösemi türleri kolay morarmaya neden olabilir. |
| Karaciğer Hastalıkları | Karaciğerin pıhtılaşma faktörlerini yeterince üretememesi nedeniyle kolay morarma gelişebilir. |
| Vitamin Eksiklikleri | C vitamini eksikliği damar duvarını zayıflatabilir, K vitamini eksikliği ise pıhtılaşmayı bozabilir. B12 ve folat eksiklikleri de bazı kişilerde dolaylı olarak etkili olabilir. |
| İlaçlara Bağlı Morarma | Kan sulandırıcı ilaçlar, aspirin, klopidogrel, kortikosteroidler ve bazı bitkisel ürünler (örneğin ginkgo, sarımsak takviyeleri) morarma riskini artırabilir. |
| Hormonal ve Sistemik Hastalıklar | Cushing sendromu, bazı bağ dokusu hastalıkları ve vaskülit gibi hastalıklar kolay morarmaya neden olabilir. |
| Kimlerde Daha Sık Görülür? | İleri yaşta olanlar, kan sulandırıcı kullananlar, pıhtılaşma bozukluğu bulunanlar, yetersiz beslenen kişiler ve kronik karaciğer hastalığı olanlarda daha sık görülür. |
| Tanı İçin Değerlendirme | Ayrıntılı hasta öyküsü, kullanılan ilaçların sorgulanması, fizik muayene ve gerekli görüldüğünde laboratuvar testleri ile değerlendirme yapılır. |
| İstenebilecek Tetkikler | Tam kan sayımı, trombosit sayısı, PT/INR, aPTT, karaciğer fonksiyon testleri, böbrek fonksiyonları, vitamin düzeyleri ve gerektiğinde ileri hemato |
Morluklar Neden Olur?
Bacak veya vücudumuzun başka bölgelerinde oluşan morluklar bazen bir darbe sonucu gelişir bazen ise nedenini hatırlamadığınız küçük travmalara bağlı oluşabilir.
Günlük yaşamımızda birçok kez kapı kenarından, sehpa, masalara kadar çarpma sonucu küçük veya büyük ciddi-cilt altında morluklar gelişebilir. Büyük travmalar genelde akılda kalıcıdır. Fakat küçük çarpma veya travmalardan ciltte zedelenme yoksa genelde unutulur ve bu bölgede gelişen morluklar kendiliğinden olmuş gibi algılanabilir. Travmadan hemen sonra ciltte koyu pembe-kırmızı morluklar oluşur, ilerleyen zamanlarda yeşil-mor ve en son kahverengi-sarı rengi dönüşerek kaybolurlar.
Özellikle kol ve bacaklarda, kadınlarda cilt daha ince, cilt altı dokunun daha kalın olması nedeniyle damar desteği çoğu zaman erkeklere göre daha zayıf ve benzer değişiklikler yaşlılarda da damar desteğinin zayıflaması ile birlikte bu gruplarda morluklar daha sık görülebilmektedir.
Bacaklarda Morarma Neden Olur?
Bacakta morluk oluşumunu kolaylaştırıcı birçok etken vardır.
Kadınlar morluk oluşumuna daha yatkındır,Yaşlılık, Hematolojik hastalıklar,Hemofili,Lösemi, lenfoma,Trombosit eksiklikleri,B12 ve C vitamin eksiklikleri,Bazı ağrı kesiciler,Balık yağı, gingko, ginseng ekstreleri,Kan sulandırıcı ilaçlar,Aile içi şiddete bağlı travma,Aşırı alkol,Yetersiz beslenme,Bazen aşırı egzersiz,Varis Arteriovenöz malformasyonlar morluk oluşmasının nedenlerindendir.
Morluk Korkulacak Bir Şey Midir?
Vücutta özellikle kol ve bacakta görülen morlukların sebebi bilinen bir travmaysa genelde korkacak bir durum yoktur. Fakat ciltteki morluklar kendiliğinden oluşuyorsa veya travma şiddeti ile orantısız morluk gelişimi varsa altta yatan sebepler açısından araştırmak gerekebilir. Oluşan morlukların kendiliğinden geliştiğini düşünüyorsak gözleyip emin olmak gerekir. Çünkü çoğu zaman kendiliğinden geliştiğini düşündüğümüz morlukların altında dikkat etmediğimiz travmalar yatmaktadır. Travmayla orantısız cilt morlukları veya kendiliğinden oluşan büyük cilt morlukları varsa altta yatan sebebinin araştırılması için tıbbi destek alınmalıdır.
Öncelikle medikal tedavi alınıyorsa ilgili branş hekimine danışılarak bu morlukların sebebinin kullanılan ilaçlara bağlı olup olmadığı araştırılmalıdır.
Kan sulandırıcı ilaçlar alınıyorsa ciltte morluklar beklenen bir durum olmakla birlikte, aşırı morluk varlığı kan sulandırıcı ilacın dozunun yüksek olduğuna işaret eder.
Ortada morlukları açıklayacak bir sebep yoksa; olası lenfoma, lösemi ve trombosit hastalıklar açısından bir hematoloğa başvurmak gerekebilir.
Özellikle bacaklarda damar yetmezliğine bağlı gelişen varisler nedeniyle, ciltte mor renk değişiklikleri ve varis kanamalarına bağlı morarmalara sık rastlanmaktadır. Varise bağlı kanamaların önüne geçmek için damar yetmezliği ve buna bağlı varislerin yok edilmesi gerekir. Varise bağlı gelişen kanamalar bazen günlerce durmayabilir, bu nedenle kalıcı tedavi öncesi uzun süreli tampon uygulama gerekebilir
Vücutta Morarma Nasıl Geçer?
Morlukların altında yatan hastalık varsa öncelikle bunların tespit edilerek o duruma özel tedavinin planlanması gerekir.
Yaşlılık ve kadın cinsiyetine eşlik eden sık görülen morluklar da vurma ve çarpmalara karşı daha dikkatli olmak gerekir.
Okul ve oyun çağı çocuklar dediğimiz 2-12 yaş arasında diz altı morluklara sık rastlanmaktadır. Bu yaş grubunda gövde veya diz üstü bölgelerde morluk varlığı altta yatabilecek hastalıklar veya aile içi şiddet açısından uyarıcı olmalıdır.
Ciltte oluşan morluklar travmadan sonra koyu pembe-kırmızı, bir gün sonra koyu mor-yeşil-mavi renge, daha sonrada kahverengiden sarıya dönerek yok olurlar. Basit morlukların tamamen kaybolması 15-20 gün sürer.
- Kendi kendine geliştiği düşünülen morluklar,
- Tekrarlayan ve ağrılı olmayan morluklar,
- Birden fazla yerde morarma oluşması,
- Ek olarak diş eti, burun, vajinal kanama ve dışkıda kanamanın eşlik etmesi,
- Morarmaya eşlik eden ateş, halsizlik, lenf bezi şişmesi, iç kanamalar varsa,
- Travmayla orantısız büyük bir morluk oluşuyorsa,
Varislere bağlı kanamalar oluyorsa bir uzmana başvurmak gereklidir.
Sıkça sorulan sorular
Dr. Ali Yurtlak, 1996 yılında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş ve radyoloji uzmanlık eğitimini İstanbul Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamlamıştır. Girişimsel Radyoloji alanında 20 yılı aşkın deneyime sahip olan Dr. Yurtlak, minimal invaziv ve anjiyografik tedavilerde uzmanlaşmıştır.
Kariyeri boyunca 5000’den fazla hastaya başarılı tedavi uygulamış, 3500’ü aşkın girişimsel işlem gerçekleştirmiştir. Günümüzde BHT CLINIC İstanbul Tema Hastanesi’nde aktif olarak görev yapan Dr. Yurtlak, damar ve organ hastalıklarında tanısal ve tedavi amaçlı girişimsel radyolojik yöntemlerle hastalarına modern, güvenli ve etkili çözümler sunmaktadır.
