Bacakta mavi damar belirginleşmesi varis oluşumunu gösterir. Peki, bacakta mor damar neden olur? Bacaklarda kötü görünüme neden olan varisler genellikle toplardamar yetmezliği kaynaklıdır.
Toplardamar yetmezliği durumunda, kanı ayak bölgesinden başlayarak yukarı taşıyan toplardamarlar görevini yapamaz. Bu nedenle kapakçık sistemi bozulur. Kapakçık sistemindeki bozulma damar çapında artış olmasına ve akımın yönünün tersine dönmesine sebebiyet verir. Kan kaçışı olarak da ifade edebileceğimiz bu durumda toplardamar yatağında kan birikmesi olur ve basınçta artış meydana gelir. Basınç artışı olunca ince kılcal damarlar genişler ve bacakta mavi damar, yani varis oluşur. Bacakta ince mor damarlar neden olur sorusunun yanıtından önce konuyu ele almakta fayda olacaktır.
Varis olarak adlandırdığımız genişlemiş kılcal damarların çapı inceyse ve damarlar cilde yakınsa kırmızı ve mor görünüm oluşur. Genişleyen kılcal damarların çapı daha büyükse ve damarlar derine yerleşmişse bacakta mavi damar belirginleşmesi olur. Bu tip variköz damarlar ilerleyen yaştaki kadınlarda damar yetmezliğine bağlı olmaksızın genetik ve hormonların etkisiyle ortaya çıkabilmektedir. Bununla birlikte varis oluşumun nedeni çoğu aman toplardamar yetmezliğidir.
| Bacakta Mor Damar Nedir? | Bacakta mor damarlar, cilt yüzeyine yakın toplardamarların belirginleşmesi sonucu oluşan mor, mavi veya kırmızı renkli ince ya da geniş damar görünümüdür. Kılcal damar çatlamaları (telenjiektazi) veya varislerin erken ya da ileri evresi olabilir. |
| En Sık Nedenleri | Toplardamar kapakçık yetersizliği, varis hastalığı, genetik yatkınlık, yaşlanma, uzun süre ayakta kalma veya oturma, gebelik ve hormonal değişiklikler en sık nedenlerdir. |
| Varis Hastalığı | Toplardamarlardaki kapakçıkların yeterince çalışmaması sonucu kanın damarda göllenmesi damarların genişleyerek mor ve kıvrımlı görünmesine neden olabilir. |
| Kılcal Damar Genişlemesi | Cilt yüzeyindeki çok ince damarların genişlemesiyle örümcek ağı şeklinde mor, kırmızı veya mavi damarlar oluşabilir. Genellikle kozmetik kaygıya yol açsa da venöz yetmezliğin erken belirtisi olabilir. |
| Genetik Faktörler | Ailesinde varis veya toplardamar hastalığı bulunan kişilerde mor damar gelişme riski daha yüksektir. |
| Uzun Süre Ayakta Kalmak | Sürekli ayakta çalışmak veya uzun süre hareketsiz durmak bacak toplardamarlarında basıncı artırarak damarların belirginleşmesine neden olabilir. |
| Uzun Süre Oturmak | Hareketsiz oturmak toplardamarlardaki kan dönüşünü zorlaştırarak zamanla damar genişlemesine katkıda bulunabilir. |
| Gebelik | Gebelikte artan kan hacmi, hormonal değişiklikler ve büyüyen rahmin toplardamarlara baskısı nedeniyle mor damarlar ve varisler ortaya çıkabilir veya belirginleşebilir. |
| Hormonal Değişiklikler | Ergenlik, gebelik, menopoz ve hormon tedavileri damar duvarını etkileyerek damarların görünür hale gelmesine katkı sağlayabilir. |
| Yaşlanma | Yaş ilerledikçe damar duvarı ve kapakçıkları zayıflayabilir, bu da mor damar oluşumunu kolaylaştırabilir. |
| Fazla Kilo | Vücut ağırlığının artması bacak toplardamarlarına ek yük bindirerek damar genişlemesi riskini artırabilir. |
| Travma | Darbe veya yaralanma sonrasında cilt altındaki damarlar belirginleşebilir ya da morarma ile karışabilecek damar görünümü oluşabilir. |
| Belirtileri | Mor veya mavi damar görünümü, bacaklarda ağırlık hissi, ağrı, yanma, kaşıntı, şişlik, gece krampları ve uzun süre ayakta kalınca artan rahatsızlık görülebilir. |
| Kimlerde Daha Sık Görülür? | Kadınlarda, ileri yaşta, ailesinde varis öyküsü bulunanlarda, fazla kilolu bireylerde, gebelerde ve uzun süre ayakta çalışan kişilerde daha sık görülür. |
| Tanı Yöntemleri | Fizik muayene temel değerlendirmedir. Gerekli görüldüğünde Doppler ultrasonografi ile toplardamarların yapısı, kan akımı ve kapakçık fonksiyonları incelenir. |
| Tedavi Seçenekleri | Tedavi altta yatan nedene göre planlanır. Yaşam tarzı değişiklikleri, kompresyon çorapları, skleroterapi, lazer uygulamaları veya uygun hastalarda girişimsel ve cerrahi tedaviler tercih edilebilir. |
| Günlük Yaşam Önerileri | Düzenli yürüyüş yapmak, uzun süre aynı pozisyonda kalmamak, ideal kiloyu korumak, bacakları dinlenirken yüksekte tutmak ve düzenli egzersiz yapmak faydalı olabilir. |
| Korunma Yolları | Düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme, kilo kontrolü, uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçınma ve uygun durumlarda kompresyon çorabı kullanımı mor damar oluşma riskini azaltabilir. |
| Ne Zaman Tıbbi Değerlendirme Gerekir? | Mor damarlarla birlikte ani gelişen şiddetli ağrı, tek taraflı belirgin şişlik, kızarıklık, sıcaklık artışı, ciltte yara, kanama veya hızlı ilerleyen damar değişiklikleri gelişirse tıbbi değerlendirme gereklidir. |
| Olası Komplikasyonlar | Tedavi edilmeyen toplardamar yetmezliği ilerleyerek kronik ödem, ciltte renk değişikliği, egzama, yüzeyel damar iltihabı (tromboflebit), venöz ülser ve yaşam kalitesinde azalmaya neden olabilir. |
Varis Çeşitleri Nelerdir?
Varis; telenjiektazik varis, retiküler varis ve turunkal varis olmak üzere üç farklı çeşittedir.
GÖRSELLER
1.
2.
3.
Bacakta mor damar neden olur açıklayarak farklı varis nedenleri olabileceğine değindik. Peki, kötü görünüm oluşturan bu damarlardan nasıl kurtuluruz. Bu kötü görünümlü damarlardan kurtulmak için öncelikle toplardamar yetmezliği tedavisi gereklidir.
Toplardamar yetmezliği tedavisi için iki seçenek vardır: Termal ablasyonlar dediğimiz yakarak tedavi ve biyolojik yapıştırıcı ile damarım iç yüzünü tamamen kapatma. Varislerin tedavisine yetmezlik sorunu gözlenen damarın kapatılmasıyla geçilebilir. Damar yetmezliği tedavi edilmeden mavi-mor renkte varisler tedavi edilirse varisler hızlı bir şekilde yeniden oluşacaktır.
Mavi-mor renkli ince veya kalın düz veya kabarık varis tedavisi için sıvı ve köpük skleroterapiler daha sık tercih edilir. Skleroterapiye ek olarak örümcek ağı tarzında kırmızı renkli kötü estetik görünüm oluşturan varislere yüzeysel cilt lazerleri ile tedavi uygulanabilir. Genişleyerek üzüm salkımı tarzında cilt altı paketler oluşturmuş büyük varislere mikro cerrahi dediğimiz 1-2 mm’lik kesilerle tedaviler uygulanabilir. Bununla birlikte büyük varislerin köpük veya sıvı sklerotrapi yöntemiyle de tedavi edilmesi mümkündür.
Unutmamak gerekir ki bacaklarımızda toplardamar yetmezliği varsa bunun ilerlemesine izin vermeden tedavisini yaptırmamız gerekmektedir. Varis tedavisi gecikirse cilt ve cilt altı düzeyinde ve gözle görülemeyen derin bölgelerde çok sayıda varis gelişecektir. Derin bölgelerdeki varislerin tamamen iyileştirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle varise neden olan damar yetmezliği hastalığı ilerleyip bacak estetiğini bozmadan erken aşamada tedavinin yapılması önem taşır.
Sıkça sorulan sorular
Dr. Ali Yurtlak, 1996 yılında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş ve radyoloji uzmanlık eğitimini İstanbul Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamlamıştır. Girişimsel Radyoloji alanında 20 yılı aşkın deneyime sahip olan Dr. Yurtlak, minimal invaziv ve anjiyografik tedavilerde uzmanlaşmıştır.
Kariyeri boyunca 5000’den fazla hastaya başarılı tedavi uygulamış, 3500’ü aşkın girişimsel işlem gerçekleştirmiştir. Günümüzde BHT CLINIC İstanbul Tema Hastanesi’nde aktif olarak görev yapan Dr. Yurtlak, damar ve organ hastalıklarında tanısal ve tedavi amaçlı girişimsel radyolojik yöntemlerle hastalarına modern, güvenli ve etkili çözümler sunmaktadır.
